Praktyczne wskazówki dla alergików

Praktyczne wskazówki dla alergików

Wiosna to piękny czas, w którym cała przyroda budzi się do życia – nic więc dziwnego, że właśnie wtedy najchętniej wybieramy aktywność i odpoczynek na świeżym powietrzu. Niestety, przebywanie na otwartych przestrzeniach w tym czasie nie wszystkim jest zalecane. Poznaj kilka prostych sposobów, które pozwolą ograniczyć uciążliwość objawów alergii.

Unikaj alergenów!

Jest to najprostsza, a czasami również najtrudniejsza metoda zapobiegania objawom alergii. Nie wymaga stosowania żadnych środków farmaceutycznych, jednak w niektórych przypadkach całkowite ograniczenie kontaktu z czynnikiem uczulającym wprost graniczy z cudem.

Przede wszystkim, należy ograniczyć przebywanie na świeżym powietrzu w okresie, w którym stężenie pyłku jest największe, a więc w suche i słoneczne dni. Warto również powstrzymać się od otwierania w tym czasie okien – o wiele lepiej zrobić to bezpośrednio po deszczu, kiedy powietrze jest dobrze oczyszczone z pyłku. Jeśli spacer, to również w miejscu, gdzie nie ma za dużo roślin – uważać należy szczególnie na nieskoszone trawniki i łąki!

Korzystaj z kalendarza pyleń!

Nieocenioną pomocą przy unikaniu alergenów, czyli przebywaniu na otwartych przestrzeniach w czasie, w którym ich stężenie jest najmniejsze, jest kalendarz pyleń. Jest to zestawienie stężeń alergenów w poszczególnych miesiącach. Wskazania kalendarza alergicznego warto wziąć pod uwagę szczególnie podczas układania planu dnia lub planując wakacyjny wypoczynek. Sprawdź co teraz pyli.

Pomocna dłoń

Osoby uczulone na pyłek roślin bez wątpienia powinny stosować bezpieczne środki ograniczające skutki alergii. Są nimi np. leki przeciwhistaminowe nowej generacji, które nie wywołują znanych wcześniej skutków ubocznych – senności, sedacji czy trudności z koncentracją. Preparaty dostępne na rynku, np. Allegra, skutecznie hamują wydzielanie przekaźników stanu zapalnego, co skutkuje ograniczeniem i eliminacją objawów alergii: kataru, zaczerwienienia i obrzęku śluzówki nosa, uczucia zmęczenia i osłabienia organizmu.

Całkowicie alergenów nie unikniesz...

Nie jest w zasadzie możliwa sytuacja w której alergenów unikniemy całkowicie. Nie można zupełnie uniknąć kontaktu z substancją, która uczula, ale można ograniczyć ilość alergenu z którym mamy styczność, a tym samym zmniejszyć nasilenie objawów. Poznaj kilka praktycznych wskazówek, które pomogą ograniczyć uciążliwość alergii.

Wiosna

Jeżeli objawy alergicznego nieżytu nosa i spojówek: kichanie, wodnisty katar, świąd i łzawienie oczu występują wczesną wiosną (luty, marzec, kwiecień, maj) prawdopodobne jest uczulenie na pyłek drzew (leszczyna, olsza, brzoza, dąb). Drzewa uwalniają wtedy ogromną ilość pyłku i objawy mogą być nasilone.

Warto wtedy pamiętać kilka prostych zasad:

  • Unikaj „zbierania bazi” w lutym i marcu, w ciepłe i słoneczne dni. Łamanie gałęzi leszczyny powoduje otrząsanie pyłku i masywny kontakt. Mogą pojawić się ciężkie objawy alergii, a u dzieci nawet atak astmy.
  • Unikaj zagajników brzozowych w kwietniu.
  • W ogrodzie przydomowym lepiej posadzić kasztan niż cyprysy, których pyłek jest silnie alergizujący.
  • Bałtyckie plaże i tereny nadmorskie są przyjazne dla alergików w każdym okresie. Nad morzem stężenie pyłku jest najniższe ze względu na wysoką wilgotność powietrza i wiatry wiejące od morza.
  • Lasy sosnowe są zwykle bezpieczne, uczulenie na pyłek sosny zdarza się bardzo rzadko.
  • Uwaga na wakacje wiosenne w krajach śródziemnomorskich! Oliwka i cyprysy silnie uczulają.
  • Kwitnące drzewa owocowe zwykle nie powodują objawów alergicznego nieżytu nosa. Drzewa owocowe wytwarzają małą ilość ciężkiego, lepkiego pyłku, który nie unosi się w powietrzu (nie jest wdychany), tylko przykleja do nóg owadów zapylających.
  • Unikaj spacerów w dąbrowach w maju. Dęby kwitną krótko w maju (zaledwie 2 tygodnie), rzadko powodują uczulenia. Dzieci z pyłkowicą powinny ich jednak w tym okresie unikać .

Lato

Jeżeli objawy alergicznego nieżytu nosa i spojówek: kichanie, wodnisty katar, świąd i łzawienie oczu występują u Ciebie latem (czerwiec, lipiec), prawdopodobne jest to uczulenie na pyłek traw. Pyłek traw jest w Polsce najczęstszą przyczyną alergii.

Kilka prostych wskazówek na lato:

  • Sezon pylenia traw trwa długo. Przyjmuj leki zapobiegające objawom, żeby uniknąć powikłań przewlekle przebiegającego alergicznego nieżytu nosa i spojówek, takich jak blokada nosa czy utrata węchu.
  • Nie pocieraj oczu. Stosuj krople. Świąd spojówek jest dokuczliwym objawem, pocieranie zapoczątkowuje „błędne koło” zapalenia spojówek, szczególnie u dzieci.
  • Uczulenie na jeden gatunek traw powoduje alergię na pozostałe gatunki (alergia krzyżowa).
  • Im więcej pyłku w powietrzu, tym cięższe objawy alergii.
  • Ciepło i sucho = dużo pyłku; chłodno i wilgotno = mniej pyłku, ilość pyłku w powietrzu zależy od pogody. Pamiętaj o tym planując swoje aktywności.
  • Korzystaj z serwisów informacji dla alergików. Pyłek przemieszcza się z wiatrem. Sprawdź kalendarz pyleń.
  • Spaceruj wieczorem i wczesnym rankiem. Pyłek traw jest uwalniany tylko w ciągu dnia – wieczorem po opadnięciu rosy i wcześnie rano ilość pyłku się zmniejsza. Pamiętaj o tym planując swój dzień.
  • Atak astmy sezonowej jest możliwy po burzy. Po deszczu, gdy w upalną pogodę woda szybko paruje, w powietrzu pojawiają się alergeny, które wydostały się z pękniętych ziaren pyłku, co może u osób z alergicznym nieżytem nosa wywołać trudności w oddychaniu czy świszczący oddech (atak astmy sezonowej).
  • Nie uprawiaj sportów wysiłkowych (bieganie, jazda na rowerze) na obszarze kwitnących łąk i pól uprawnych.
  • Wykaszaj trawę w ogrodzie na wysokość 5 cm - nie będzie kwitła.
  • Wypoczynek w górach możliwy jest dopiero w sierpniu, po zakończeniu kwitnienia łąk górskich (hal) i sianokosów.
  • Bałtyk - najlepszy na letni wypoczynek, szczególnie dla dzieci z alergią. Mała ilość pyłku traw, chłodne i wilgotne powietrze.

Późne Lato i Jesień

Czasami objawy alergicznego nieżytu nosa i spojówek: kichanie, wodnisty katar, świąd i łzawienie oczu występują późnym latem i jesienią (druga połowa lipca, sierpień, wrzesień i początek października). W tym okresie najprawdopodobniej jest to uczulenie na chwasty. Na terenach Europy Północnej i Środkowej jest to bylica, a na południu Europy parietaria i ambrozja. Planując jesienny wyjazd na południe Europy warto uwzględnić możliwość wystąpienia objawów alergii na parietarię, która uwalnia pyłek niemal cały rok.

Niezależnie od pory roku

Przyjmuj leki przy pierwszych objawach alergii. Im wcześniej nastąpi zahamowanie nieprawidłowej reakcji zapalnej, tym mniejsze będzie nasilenie objawów. Jest to szczególnie ważne u dzieci, które są najbardziej narażone na powikłanie w postaci skurczu oskrzeli (ataku astmy).

Przyjmując leki zachowaj szczególną ostrożność jeżeli prowadzisz pojazd, czy obsługujesz maszyny. Nawet nowoczesne leki przeciwalergiczne mogą powodować senność i wydłużenie czasu reakcji, obniżoną koncentrację, zdolność do nauki i spowolniony czas reakcji, czyli zespół zjawisk, które określamy mianem sedacji. Staraj się wybierać leki o najmniejszym działaniu sedatywnym, np. feksofenadynę, która w Polsce dostępna jest bez recepty pod nazwą Allegra. Zawsze czytaj załączoną do leku ulotkę.


Autor dr Barbara Piękosz-Orzechowska

Piśmiennictwo:

  1. Emeryk A, Bręborowicz A, Lis G. Astma i choroby obturacyjne oskrzeli u dzieci. Elsevier Urban&Partner, Wrocław 2010.
  2. Małolepszy J. Choroby alergiczne i astma. Volumed, Wrocław 1996
  3. Mygind N, Dahl R, Pedersen S, Thestrup-Pedersen K. Alergologia. Urban&Partner, Wrocław, 1998.
PL.FEX.15.02.02